'Gered van de versnipperaar' 

door Leen Devulder, vrijdag 02 april 2010 

Frederik van Eeden beleefde een van de gelukkigste momenten van zijn leven hier in Breda, vertelt Myriam Gommers enthousiast. 

De 69-jarige Bredase verzamelt eerste drukken van Frederik van Eeden en zijn tijdsgenoten. De komende maand deelt ze haar privécollectie met de buitenwereld. 

Morgen is het 150 jaar geleden dat dichter-schrijver Frederik van Eeden het levenslicht zag. Om dat te vieren en om de schrijver van onder andere Van de koele meren des doods te redden van de vergetelheid, loopt er van vandaag tot en met 27 april een tentoonstelling over van Eeden in de bibliotheek van Breda. Daar zullen eerste drukken van De kleine Johannes en andere werken te bekijken zijn. 

Myriam stelt haar privécollectie ter beschikking. 

Toen de hobbydichteres in 1989 een dichtwedstrijd won, kreeg ze een eerste druk van het boekje Mei van Herman Gorter. Gorter maakte, net zoals Frederik van Eeden, deel uit van de literaire groep de Tachtigers, die van 1880 tot 1894 hun ideeën verspreidden in Nederland. Kort erna kwam het boekje Tachtigers van de twintigste eeuw' uit. Dat bracht Myriam op ideeën. 

Ze begon te zoeken naar andere boeken van de Tachtigers. Vandaag beschikt ze over de grootste collectie eerste drukken van de Tachtigers in heel Nederland. 

"Er zijn ongeveer 275 uitgaven van de Tachtigers en ik heb er ongeveer 250 van. Plus de Nieuwe Gidsen natuurlijk, de tijdschriften waarin onder andere De kleine Johannes voor het eerst verscheen. Ik heb alle jaargangen van de Nieuwe Gids van 1885 tot 1915 op 2 jaargangen na." 

De indrukwekkende collectie van Myriam lijkt thuis te horen in een museum, niet in een grote boekenkast op een slaapkamer. Toch is ze nog nooit zelf benaderd. 

"Ik noem mijn collectie 'Gered van de versnipperaar', want dat is wat er doorgaans gebeurt met zulke boeken. 

Myriam wil haar passie delen met de wereld en bedacht dat de berg evengoed zelf naar Mozes kan komen. 

Mozes was in dit geval de bibliotheek van Breda, waar ze in december 2009 een expositie mocht geven over de groep de Tachtigers. Tot Myriams grote spijt kon die tentoonstelling toen niet doorgaan. "Ik kwam in tijdsnood, de feestdagen kwamen eraan en de bib heeft maar vier vitrinekasten. Die zijn heel snel vol en ik kon niet kiezen. Dan heb ik maar besloten me te focussen op 1 schrijver, Frederik van Eeden, want die is toch net jarig. Dat leek me leuk." 

Frederik van Eeden is vooral bekend van de boeken De kleine Johannes en Van de koele meren des doods. 

Twee heel verschillende verhalen, want hoe beklijvend De koele meren is, zo luchtig en sprookjesachtig is De kleine Johannes. Niettemin werden beide gelauwerd door Inez van Eijk en Rudi Wester in hun Honderd helden uit de Nederlandse literatuur. Terwijl Van de koele meren des doods een plaatsje kreeg in de lijst met De honderd beste boeken van de eeuw van HP/De Tijd, werd De kleine Johannes meermaals bewerkt voor toneel en musical. 

Maar van Eeden schreef niet enkel proza. Ook zijn gedichten, toneelscripts en uiteindelijk zelfs zijn dagboeken vonden hun weg naar het grote publiek. Ook Myriam is in het bezit van de negen dagboeken die van Eeden doorheen zijn leven schreef. "Ik heb er echt enorm van genoten. Ze zijn zo charmant en aandoenlijk. Het toont echt hoe hij is als persoon." In een van de dagboeken heeft Myriam zelfs de stiekeme voorliefde van de schrijver voor Breda ontdekt: "Op 24 april 1921 schreef hij dat hij in Breda was en aan het station zat uit te kijken over het plein. Hij zei dat het een gelukzalig makend moment was, zoals hij er weinig kende. Later verwees hij nog terug naar die wonderlijke dag in Breda. Geweldig toch dat een van zijn gelukkigste momenten hier was!" 

Myriam zal de dagboeken ook uitstallen in de bibliotheek. Het is moeilijk om een selectie te maken, maar ze vindt dat die erbij moeten. Net zoals de eerste druk van het beroemde boekje De kleine Johannes, een favoriet van veel studenten en ook nog steeds van Myriam. 

"De kleine Johannes is prachtig en sprookjesachtig. Iedereen zou het moeten lezen", lacht ze minzaam. "Ik zal ook een moderne versie van De kleine Johannes tentoonstellen uit 2009. Ze hebben het taalgebruik aangepast zodat het meer zou aanspreken. Ik hoop oprecht dat de jeugd Frederik van Eeden nog kent of anders opnieuw ontdekt. Hij was een te goede schrijver om vergeten te worden." 

De tentoontstelling loopt van 2 april tot en met 27 april in de bibliotheek Breda.

 
Make a Free Website with Yola.